Introductie

De Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders bestudeert en publiceert beschrijvingen van historische reizen door Nederlandse zeilschepen, speciaal die waarvan de route rond Kaap Hoorn leidde. Daarbij worden, behalve journalen of memoires van kapiteins en andere directe bronnen ook naslagwerken en referentiekaders gebruikt, zoals kalendaria uit de geschiedenis van bevaren landen en een door de Stichting samengesteld overzicht van alle Kaap-Hoornreizen onder Nederlandse vlag. Dit overzicht treft u hier aan. Het heeft drie ingangen, resp. op scheepsnaam, op kapiteinsnaam en chronologisch op ronding, uiteraard steeds in betrekking tot elkaar. Het geheel vormt een soort stamboek van de Nederlandse Kaap-Hoornvaart, een raster van namen en gegevens, waarmee een nieuw aan het licht komend gegeven snel vergeleken kan worden.

Verantwoording

Dit overzicht kon tot stand komen door eerder werk van verschillende personen. In de eerste plaats moet genoemd worden de heer G.N.Bouma, die tussen 1994 en 1998 een alfabetische lijst van bijna 11.000 door hem gevonden 19^e eeuwse Nederlandse schepen samenstelde, een lijst die werd aangevuld door de heer S.Parma, die een documentatie heeft opgebouwd over Nederlandse zeekapiteins. De derde was J.Geijteman, die de aldus aangevulde Boumalijst digitaliseerde, zodat met vijf verschillende ingangen kon worden gezocht. Een vierde was H.Hazelhoff Roelfzema, die uit zeetijdingen in 19^e eeuwse dagbladen reizen rond Kaap Hoorn noteerde. Hij werd daarbij geholpen door de studenten Josué Ojeda en Paola Durán, die de havenregisters raadpleegden van Valparaiso, de voornaamste averij- en verversingshaven voor schepen die rond Kaap Hoorn in de Stille Zuidzee kwamen.

Bovengenoemde registers blijven afzonderlijk en ongewijzigd bestaan. Daarnaast zijn echter door de heer H.H.van den Berge - aan de hand van laatstgenoemd register - uít het eerstgenoemde (Bouma-)register de schepen en kapiteins gelicht die Kaap Hoorn hebben gerond. Deze samenstelling is nu door de Stichting op Internet is gezet.

Volledigheid

Een absolute volledigheid is bij dit soort opsommingen onbereikbaar. Niet alle scheepsbewegingen zijn in de pers te volgen. Schepen verdwenen soms geruime tijd uit de berichtgeving, vooral wanneer zij bijvoorbeeld in ballast ‘op avontuur’ ongewone routes volgden naar minder ontwikkelde gebieden, op zoek naar winstgevende lading. Maar ook wanneer vertrek- en aankomsthaven ons bekend zijn, is niet altijd meer na te gaan welke route werd gevolgd. Dat geldt sterk voor afvaarten uit Australië naar Europa indien geen tussenhavens zijn aangelopen of praairapporten doorgegeven. Op basis van plaats van afvaart, seizoen, reisduur, kwaliteit schip, soort lading en de uit andere reizen gebleken gewoonte of ervaring van de gezagvoerder, valt nog wel eens een gefundeerde veronderstelling te maken maar als dat onmogelijk bleek kon de reis niet in de lijst worden opgenomen. Men kan slechts hopen dat er ooit aanvullende gegevens opduiken die licht op zo’n geval doen schijnen, en dat gebeurt nu en dan.

De volledigheid van de huidige lijst wordt door de samenstellers op 95% geschat. Nieuwe gegevens, aangebracht door raadplegers, worden zeer op prijs gesteld.

Direct naar de database:

• Rondingen
• Kapiteins
• Schepen